Uitgebreid interview met schuldenoverwinnaar Jessica

17 oktober 2019 - Algemeen

Dit interview door Jansje van Middendorp vond plaats op 3 oktober 2019.

Klokslag half 1 bel ik aan bij Jessica. In de herfstzon ben ik naar de Aldenhof gefietst. Maar nu dreigt er een flinke regenbui. Jessica zit al klaar met thee en koekjes. Ze is een bevlogen verteller, een ervaringsdeskundige schuldenoverwinnaar.

Jessica en haar man hadden een inkomen dat net te hoog was om gebruik te mogen maken van toeslagen en inkomensondersteuning. De vaste lasten waren met het inkomen net te behappen. Als er niets mis zou gaan. En dat gebeurde wel. Jessica had een moeilijke zwangerschap en tegelijkertijd lag haar vader op zijn sterfbed. De meeste vaste lasten werden automatisch betaald. De handmatige betalingen raakten ondergesneeuwd. Er kwamen boetes en incassokosten bovenop. Jessica’s koppigheid en rotsvaste vertrouwen in het zelf kunnen oplossen van de problemen zorgde ervoor dat hulp vragen lang duurde. Ze had geen idee van de ondersteuning die organisaties in Nijmegen bieden aan mensen met geldzorgen; mensen die de post niet meer open maken, die niet weten of er geld voor boodschappen is, die zich verstoppen als de bel gaat, uit angst voor een deurwaarder.

De omslag kwam toen Jessica, hoogzwanger, de woningbouwvereniging en een verhuiswagen op de stoep had staan. De uithuiszetting werd te nauwer nood afgewend. Op voorwaarde dat Jessica en haar man onder bewind zouden gaan. Deze traumatische ervaring zette bewindvoering en schuldhulpverlening in gang. Eindelijk financiële rust.

Je hebt een schuldsaneringstraject doorlopen en stond gedurende 5 jaren onder bewind. Sinds anderhalf jaar ben je schuldenvrij. Hoe was het om weer zelf je financiën op te pakken?

Dat was doodeng. Vanaf het moment dat we onder bewind waren gesteld doe je niets meer met je bankzaken. Dat brengt heel veel rust en is heerlijk! We hadden een hele fijne bewindvoerder, maar geen uitlooptraject, zo noem ik het maar even. Het laatste half jaar van je sanering kan gebruikt worden om wat meer rekeningen zelf te betalen of om uit te leggen hoe je moet internetbankieren. Dat hebben we niet gehad. Op onze leefgeldrekening konden we niet internetbankieren. Bij sommige banken kan dat wel, maar de onze niet. Ik moest naar het winkelcentrum fietsen om bij de bank te checken hoeveel geld er op de rekening stond. Je komt echt een beetje van de bewoonde wereld af te staan. Allerlei ontwikkelingen waren we misgelopen. Betalen met Ideal of een tikkie sturen? Wij hadden het niet meegekregen. Na 5 jaar bewind moest ik me daarin gaan verdiepen. Het was heel eng. Ik wil dat dit me nooit meer overkomt. Ik ben voortdurend bang om fouten te maken. Dan voel ik meteen een schuld aankomen. Een uitlooptraject zou standaard moeten zijn.

Hoe was de nazorg?

Er was geen nazorg! Ja, de bewindvoerder zei: Je kunt me altijd bellen, op gezette tijden, tussen 9 en 10 ’s morgens. Dat was de nazorg. Maar je wilt aan je bewindvoerder laten zien dat je het prima zelf kan! Als het me echt niet lukt ga ik haar wel mailen of bellen, maar niet met een kleine vraag. Ik weet nu dat ik bij de Stip terecht kan. Daar ben ik zelf achter gekomen, na mijn sanering. Dat is jammer, want ik denk dat zij mij veel eerder verder hadden kunnen helpen.

Wat is voor jou goede nazorg?

Ik had in het laatste jaar van het bewind wel weer wat zelf op willen pakken. Het leefgeld kan bijvoorbeeld per maand uitgekeerd worden, in plaats van per week. Zo kan iemand leren om op iets langere termijn met geld om te gaan. Of ik had aan het eind van de bewindvoering hulp kunnen krijgen in het maken van een overzicht van inkomen en uitgaven, het betalen van de vaste lasten en hoe je balans kunt houden.

Nazorg zou eigenlijk al moeten beginnen bij de start van de bewindvoering. Bij mij kwamen de opgebouwde stress en spanningen eruit toen de financiële rust er was. Bij de intake van het bewind zou ik ook hebben willen horen over de mogelijkheden voor psychische hulp of maatschappelijk werk. Niemand weet dat! De problemen zijn niet alleen financieel, het zijn ook de trauma’s die je oploopt. Mijn psychische problemen hadden minder erg kunnen zijn. Het is tijdens de bewindvoering geparkeerd geweest. Nu pas loop ik bij een psycholoog. Ik ben mijn eigen risico kwijt, maar ik wil weer gewoon door het leven. Geestelijke gezondheid is net zo belangrijk als het financiële plaatje!

Wat kan er gebeuren als mensen geen nazorg krijgen?

Ik ken mensen die de Wehkamp hebben leeggekocht toen ze uit bewind kwamen. Je wordt losgelaten en je hebt een pinpas en een rekening waar geld op staat. Je kan je geld in 1 keer uitgeven en je kan dingen op afbetaling kopen. Ik denk dat een heleboel mensen terug de schulden in gaan. Dat kan voorkomen worden als je de goede informatie geeft over wat de mogelijkheden zijn.

Hoe hadden organisaties jou kunnen helpen?

Ik ben heel koppig en dacht steeds dat ik het zelf wel op kon lossen. Toen het niet meer lukte zat ik al tot over mijn oren in de problemen. In ben indertijd bij de gemeente geweest en kreeg een ringbandboekje met organisaties waar ik contact mee op kon nemen, maar de helft van de telefoonnummers deed het niet meer! Ik had geen internet om te mailen. Je had nog niet overal wifi. Misschien had ik eerder hulp aanvaard als er toen meer door was gevraagd?

Als je de hulpvraag eenmaal hebt gesteld is het fijn als je gewezen wordt op de organisaties die er zijn om te helpen, de mogelijkheden en verschillen. De Formulierenbrigade, Humanitas, mensen weten niet dat het bestaat! Laat als organisatie zien dat je er bent en mensen helpt. Adverteer bijvoorbeeld in huis-aan-huis bladen. Ik heb ze gespeld. Het is kapot saai als je schulden hebt. Je hebt niks en je kan niks. De huis-aan-huis bladen zijn gratis en worden ook nog een thuis bezorgd. Ik zou hebben kunnen lezen: Ga naar de Stip, ga daar of daarheen voor hulp! Mijn advies is om niet 1 keer een oproep te plaatsen, maar elke maand weer. Mensen zien de advertentie pas als ze het echt nodig hebben.

De woningbouwvereniging zei niet toen we achterstand hadden: hoe kunnen we jullie helpen? Maar: we willen jullie geld! We hebben steeds met hulp van familie en vrienden kunnen betalen, maar op een gegeven moment is het klaar. Eigenlijk is 1 maand huurachterstand al een signaal. Dat kun je al nooit meer bijbenen. Het afsluiten en weer aansluiten van de energie, de bestuursrechtelijke premie op de zorgverzekering, het heeft ons alleen maar verder in de problemen gebracht. De boetes kan je niet betalen. Ze helpen je alleen maar verder de stront in, om maar geld te krijgen.

Ook de werkgever van mijn man had hulp kunnen bieden toen er loonbeslag werd gelegd. In plaats daarvan werd er geklaagd dat het een administratieve last was. Dat wilden ze ons zelfs in rekening gaan brengen. Er was een fout gemaakt met de beslagvrije voet. We hebben er 9 maanden over gedaan om dat recht te trekken. En daardoor konden we de vaste lasten weer niet betalen!

Wat wil je meegeven aan mensen met financiële problemen?

Zoek hulp! Ook al denk je dat je het alleen kan. Je bent gaten met gaten aan het vullen. Het wordt alleen maar groter! Je gaat de loterij niet winnen en je kan het niet alleen. Ik wil niet dat mensen meemaken wat ik heb meegemaakt. Schaamte heb ik wel gehad. Mensen wisten niet van mijn situatie, want ik ben goed in rozengeur en zonneschijn spelen. Een heleboel mensen weten het nog steeds niet.

Wat is je bijdrage aan Financieel Fit Rijk van Nijmegen?

Ik zet een schulden ‘experience’ op met een werkgroep. En ik zit in de werkgroep huishoudens om meer aandacht te vragen voor nazorg. Gerjo is hier langs geweest.. Ik voel me gehoord. Er wordt geluisterd en iets mee gedaan. Ik vind het fijn dat mensen zich voor het verminderen van de schuldenproblematiek in willen zetten. En ik weet dat mensen die uit eigen ervaring spreken beter helpen omdat ze echt kunnen zeggen “Ik begrijp je”. Al is er maar 1 gezin die hierdoor niet mee hoeft te maken wat ik mee heb gemaakt. Dan is het al goed.

Ik spring op mijn fiets. Met grote bewondering denk ik aan Jessica. Wat een sterke, inspirerende vrouw. Wie kan beter verbeteringen aandragen dan zij? De straten zijn kleddernat, maar de zon schijnt weer.